Những điểm mới của Thông tư 93/2026/TT-BTC quy định việc in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá

Trong những năm gần đây, cùng với yêu cầu tăng cường quản lý thuế, phòng, chống gian lận thương mại và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, việc quản lý hàng hóa chịu thuế, đặc biệt là rượu và thuốc lá, ngày càng được thực hiện theo hướng minh bạch, hiện đại và dựa trên dữ liệu điện tử. Trong lĩnh vực thuốc lá, tem sản phẩm không chỉ là công cụ để nhận diện hàng hóa mà còn là một trong những phương thức quan trọng giúp cơ quan quản lý kiểm soát nguồn gốc, quá trình lưu thông và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với sản phẩm. Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 01/7/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 93/2026/TT-BTC quy định việc in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá. Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026, thay thế Thông tư số 23/2021/TT-BTC và Thông tư số 31/2025/TT-BTC. Văn bản gồm 03 Chương, 09 Điều và 06 Phụ lục, quy định về tem điện tử đối với rượu, thuốc lá nhập khẩu và sản xuất để tiêu thụ trong nước.

Với mục đích phổ biến pháp luật cho toàn thể CBCNV trong công ty, Phòng Pháp Chế xin trình bày một số quy định mới của Thông tư số 93/2026/TT-BTC nêu trên như sau:

1. Điểm đáng chú ý đầu tiên: tem điện tử được quản lý gắn với mã QR và dữ liệu điện tử

Một trong những nội dung mới đáng chú ý của Thông tư 93/2026/TT-BTC là việc quy định rõ hơn về mã QR trên tem điện tử. Theo đó, tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá có dấu hiệu nhận biết bằng mắt thường và được tích hợp mã QR chứa các thông tin, dữ liệu về tem. Mã QR phải bảo đảm khả năng đọc, tra cứu và xác thực bằng phương tiện kỹ thuật phù hợp. Các thông tin, dữ liệu liên quan đến tem được quản lý trên Hệ thống thông tin quản lý thuế hoặc Cổng Thông tin điện tử của Cục Hải quan, qua đó phục vụ công tác quản lý của cơ quan nhà nước cũng như việc tra cứu, xác thực thông tin của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và người tiêu dùng.

Quy định này cho thấy phương thức quản lý tem đang có sự chuyển biến rõ rệt từ quản lý chủ yếu dựa trên tem vật lý sang kết hợp giữa tem vật lý và dữ liệu điện tử. Đối với doanh nghiệp sản xuất thuốc lá, việc quản lý tem vì vậy không chỉ dừng lại ở việc nhận, bảo quản và dán tem lên sản phẩm mà còn gắn với yêu cầu bảo đảm tính chính xác, thống nhất và khả năng tra cứu của thông tin điện tử.

2. Việc dán tem phải bảo đảm khả năng nhận diện và xác thực

Thông tư 93/2026/TT-BTC cũng đặt ra yêu cầu cụ thể đối với quá trình dán tem điện tử. Theo đó, việc dán tem phải bảo đảm các thông tin nhận diện trên tem không bị che khuất, tẩy xóa, làm biến dạng hoặc làm mất khả năng tra cứu, xác thực thông tin tem trong điều kiện lưu thông, bảo quản và vận chuyển thông thường của sản phẩm.

Quy định này có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp sản xuất thuốc lá. Bởi trong quá trình sản xuất, đóng gói, nhập kho và đưa sản phẩm ra thị trường, tem điện tử phải luôn bảo đảm khả năng nhận diện và xác thực. Do đó, các công đoạn có liên quan đến việc dán tem, đóng gói, bảo quản và vận chuyển sản phẩm cần được kiểm soát để hạn chế trường hợp tem bị bong, rách, biến dạng hoặc bị che khuất làm ảnh hưởng đến khả năng kiểm tra thông tin.

3. Đối với thuốc lá sản xuất trong nước, tem điện tử được quản lý theo quy định mới của cơ quan thuế

Thông tư 93/2026/TT-BTC quy định sản phẩm thuốc lá nhập khẩu và sản phẩm thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước thuộc trường hợp phải dán tem theo quy định của pháp luật về kinh doanh thuốc lá thì phải dán tem điện tử theo quy định tại Thông tư này.

Đối với thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước, Cục Thuế thực hiện quản lý dữ liệu tem điện tử; cơ quan thuế các cấp thực hiện quản lý, tra cứu, khai thác và sử dụng dữ liệu tem theo phân quyền. Trong khi đó, đối với thuốc lá nhập khẩu, việc quản lý dữ liệu thuộc hệ thống cơ quan hải quan.

Việc phân định rõ trách nhiệm quản lý giữa cơ quan thuế và cơ quan hải quan góp phần tạo cơ sở thống nhất trong việc quản lý tem điện tử đối với từng loại hàng hóa, đồng thời tăng cường khả năng kiểm tra, đối chiếu và truy xuất thông tin khi cần thiết.

4. Quản lý tem điện tử đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ hơn

Bên cạnh yêu cầu về hình thức và khả năng xác thực, Thông tư 93/2026/TT-BTC còn đặt ra các quy định liên quan đến việc quản lý, sử dụng và xử lý tem điện tử. Doanh nghiệp phải sử dụng tem đúng mục đích, đúng đối tượng và thực hiện các nghĩa vụ quản lý, báo cáo, xử lý tem theo quy định.

Đáng chú ý, Thông tư quy định một số trường hợp tem điện tử có thể bị cơ quan thuế thông báo không còn giá trị sử dụng, trong đó có trường hợp tem bị mất, cháy, hỏng; doanh nghiệp chấm dứt hiệu lực mã số thuế; doanh nghiệp tạm ngừng sản xuất, kinh doanh trong thời gian đã thông báo; tem được sử dụng không đúng quy định hoặc có hành vi cho, bán, trao đổi, vay, mượn tem.

Những quy định này cho thấy yêu cầu quản lý tem tại doanh nghiệp cần được thực hiện xuyên suốt từ khâu tiếp nhận, bảo quản, cấp phát, sử dụng đến kiểm kê và xử lý tem không còn giá trị sử dụng. Việc quản lý thiếu chặt chẽ không chỉ gây thất thoát tem mà còn có thể phát sinh rủi ro về thuế và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp.

5. Quy định chuyển tiếp: tem cũ được tiếp tục sử dụng

Một vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý khi Thông tư 93/2026/TT-BTC có hiệu lực là việc xử lý số tem đã được phát hành, in theo quy định trước đây.

Theo quy định chuyển tiếp, tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá đã được phát hành, in theo mẫu quy định tại Thông tư số 23/2021/TT-BTC được tiếp tục sử dụng cho đến khi sử dụng hết. Như vậy, việc Thông tư 93/2026/TT-BTC có hiệu lực không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải loại bỏ ngay toàn bộ số tem đã được phát hành theo quy định cũ.

Đây là quy định có ý nghĩa thực tế, giúp doanh nghiệp có thời gian chuyển tiếp, hạn chế việc phát sinh lãng phí và tạo điều kiện để các đơn vị chủ động rà soát, điều chỉnh quy trình quản lý tem theo quy định mới.

Thông tư 93/2026/TT-BTC không chỉ là sự thay đổi về quy định quản lý tem điện tử mà còn thể hiện xu hướng số hóa công tác quản lý thuế, tăng cường khả năng truy xuất và xác thực hàng hóa trên thị trường. Đối với doanh nghiệp sản xuất thuốc lá, việc tuân thủ quy định về tem điện tử vì vậy cần được nhìn nhận như một nội dung quan trọng trong hệ thống kiểm soát pháp lý và quản trị rủi ro của doanh nghiệp. Việc chủ động cập nhật quy định mới, rà soát quy trình và nâng cao trách nhiệm của từng đơn vị trong quản lý tem sẽ góp phần giúp Công ty bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh được thực hiện đúng quy định pháp luật, đồng thời hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình quản lý thuế, lưu thông và kiểm tra hàng hóa.

Nguồn: Trang Thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật