Nghị định 349/2026/NĐ-CP: Những điểm mới đáng chú ý trong quy định về lựa chọn nhà thầu

Ngày 09/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về lựa chọn nhà thầu, có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Nghị định đưa ra nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến hạn mức chỉ định thầu, xác định giá gói thầu, quy trình mua sắm, quản lý nhà thầu phụ và thực hiện hợp đồng. Những quy định mới góp phần hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu, nâng cao tính minh bạch, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình triển khai các hoạt động đấu thầu.

Ngày 09/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, trong đó có Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025.

Nghị định mới điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng trong hoạt động đấu thầu, từ giai đoạn lập kế hoạch, xác định giá gói thầu, lựa chọn nhà thầu đến quản lý và thực hiện hợp đồng. Một số điểm đáng chú ý như sau:

1. Điều chỉnh tăng hạn mức chỉ định thầu

Một trong những thay đổi đáng chú ý của Nghị định số 349/2026/NĐ-CP là việc nâng hạn mức chỉ định thầu đối với một số nhóm gói thầu.

Cụ thể:

- Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án: Nâng hạn mức từ không quá 500 triệu đồng lên không quá 01 tỷ đồng.

- Gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án: Nâng hạn mức từ không quá 800 triệu đồng lên không quá 03 tỷ đồng.

- Gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp thuộc dự án: Nâng hạn mức từ không quá 02 tỷ đồng lên không quá 05 tỷ đồng.

Việc điều chỉnh này tạo thêm điều kiện để các chủ đầu tư áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với những gói thầu đáp ứng quy định, góp phần đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu không chỉ căn cứ vào giá trị gói thầu mà còn phải đáp ứng đầy đủ các trường hợp, điều kiện và trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật.

2. Bổ sung quy định về thu thập báo giá để xác định giá gói thầu

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về việc sử dụng báo giá làm căn cứ xác định giá gói thầu theo hướng tăng cường công khai, minh bạch.

Theo đó, khi xác định giá gói thầu trên cơ sở báo giá, chủ đầu tư thực hiện đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để các tổ chức, doanh nghiệp quan tâm tham gia cung cấp thông tin.

Thời gian tiếp nhận báo giá tối thiểu là 03 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu. Đối với một số gói thầu thuộc lĩnh vực y tế, thời gian tiếp nhận báo giá tối thiểu là 10 ngày theo quy định.

Chủ đầu tư cần thu thập ít nhất 01 báo giá và được khuyến khích thu thập nhiều báo giá để có thêm cơ sở đánh giá, xác định mức giá phù hợp với thị trường.

Trường hợp có nhiều báo giá, chủ đầu tư có thể sử dụng phương pháp tính giá trung bình. Những báo giá hoặc hạng mục có mức chênh lệch trên 30% so với giá trung bình có thể được xem xét loại trừ để tính toán lại theo quy định.

3. Mở rộng trường hợp được xem xét áp dụng chỉ định thầu

Nghị định mới bổ sung cơ chế xử lý đối với một số trường hợp đã tổ chức lựa chọn nhà thầu nhưng không đạt được kết quả như dự kiến.

Theo đó, việc áp dụng chỉ định thầu có thể được xem xét khi quá trình lựa chọn nhà thầu đã được triển khai nhưng phát sinh các tình huống như không có nhà thầu nộp hồ sơ hoặc các nhà thầu, hồ sơ tham dự không đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Quy định này tạo thêm phương án xử lý đối với các gói thầu gặp khó khăn trong quá trình lựa chọn nhà thầu, góp phần hạn chế việc phải tổ chức lại thủ tục đấu thầu trong những trường hợp đủ điều kiện áp dụng.

Việc quyết định chỉ định thầu vẫn phải tuân thủ các điều kiện và trình tự, thủ tục pháp luật quy định.

4. Nâng mức giá trị mua sắm do thủ trưởng cơ quan, đơn vị quyết định

Đối với các gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá trị nhỏ, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP điều chỉnh mức giá trị được thủ trưởng cơ quan, đơn vị quyết định mua sắm từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng.

Theo đó, thủ trưởng cơ quan, đơn vị có thể quyết định việc mua sắm đối với các trường hợp thuộc phạm vi quy định, trên cơ sở bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Hoạt động mua sắm vẫn phải bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ và các yêu cầu quản lý tài chính theo quy định.

Việc nâng mức giá trị này góp phần tạo sự chủ động cho các cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện những nhu cầu mua sắm có quy mô nhỏ.

5. Bổ sung yêu cầu về quy trình chỉ định thầu rút gọn

Nghị định mới quy định cụ thể hơn việc thực hiện chỉ định thầu theo quy trình rút gọn, trong đó chú trọng sử dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Theo quy định, chủ đầu tư thực hiện chuẩn bị và gửi dự thảo hợp đồng cho nhà thầu dự kiến được lựa chọn thông qua Hệ thống, trừ những trường hợp ngoại lệ được pháp luật quy định, như trường hợp cần bảo vệ bí mật nhà nước hoặc các trường hợp đặc thù khác.

Quy định này góp phần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động đấu thầu, nâng cao khả năng theo dõi và quản lý quá trình lựa chọn nhà thầu.

6. Quy định cụ thể hơn về việc sử dụng nhà thầu phụ

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP bổ sung, làm rõ một số yêu cầu liên quan đến nhà thầu phụ trong quá trình thực hiện gói thầu.

Theo đó, hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu phải xác định tỷ lệ phần trăm tối đa giá trị công việc được phép giao cho nhà thầu phụ.

Đối với nhà thầu liên danh, tỷ lệ sử dụng nhà thầu phụ được xác định riêng theo phần công việc mà từng thành viên liên danh đảm nhận.

Bên cạnh đó, một số hoạt động phục vụ việc thực hiện gói thầu như mua nguyên vật liệu, phụ tùng, máy móc, thiết bị; thuê thiết bị thi công hoặc thuê nhân sự không được xác định là sử dụng nhà thầu phụ theo quy định.

Những nội dung này giúp phân định rõ hơn trách nhiệm của nhà thầu chính, thành viên liên danh và các đơn vị tham gia thực hiện gói thầu.

7. Tăng cường công khai thông tin trong quá trình thực hiện hợp đồng

Bên cạnh các quy định về lựa chọn nhà thầu, Nghị định mới tiếp tục tăng cường yêu cầu quản lý, theo dõi quá trình thực hiện hợp đồng.

Chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật thông tin về tiến độ thực tế khi hoàn thành các mốc công việc theo hợp đồng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Đồng thời, những thay đổi liên quan đến danh sách nhà thầu phụ, phạm vi công việc hoặc tỷ lệ sử dụng nhà thầu phụ cũng phải được cập nhật theo quy định.

Việc bổ sung các yêu cầu này góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm của các bên trong quá trình triển khai hợp đồng.

8. Điều chỉnh quy định về thời hạn gửi và giải quyết kiến nghị trong đấu thầu

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi một số quy định liên quan đến việc gửi, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Đáng chú ý, đối với kiến nghị liên quan đến hồ sơ mời thầu trước khi có kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà thầu phải gửi kiến nghị tối thiểu 03 ngày làm việc trước thời điểm đóng thầu.

Nội dung kiến nghị được công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo quy định.

Đối với các kiến nghị có nội dung phức tạp, Hội đồng giải quyết kiến nghị có thể quyết định kéo dài thời gian giải quyết, nhưng không quá 10 ngày kể từ khi hết thời hạn giải quyết theo quy định tương ứng.

Do đó, các nhà thầu cần chủ động nghiên cứu hồ sơ mời thầu, phát hiện những nội dung cần làm rõ và thực hiện quyền kiến nghị đúng thời hạn.

9. Bổ sung phương án xử lý một số tình huống phát sinh đối với hồ sơ dự thầu

Nghị định mới bổ sung quy định nhằm xử lý linh hoạt hơn một số tình huống phát sinh trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.

Thứ nhất, đối với gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự: Trường hợp hồ sơ dự thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu nhưng còn sai lệch kỹ thuật đối với vật tư, thiết bị thông thường, sẵn có, nhà thầu có thể được yêu cầu bổ sung hoặc thay thế theo quy định, với điều kiện tổng giá trị phần sai lệch không vượt quá 1% giá gói thầu.

Thứ hai, đối với trường hợp hồ sơ dự thầu hết hiệu lực trong quá trình đánh giá: Chủ đầu tư có thể đề nghị nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu và bảo đảm dự thầu để tiếp tục quá trình lựa chọn nhà thầu.

Trường hợp nhà thầu không đồng ý khôi phục hiệu lực hồ sơ dự thầu thì không bị xử lý vi phạm chỉ vì việc từ chối này.

Các quy định trên góp phần tạo cơ sở xử lý một số tình huống thực tế, đồng thời bảo đảm việc đánh giá, lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo đúng quy định.

10. Tạo điều kiện huy động chuyên gia tham gia hoạt động đấu thầu

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP điều chỉnh quy định liên quan đến nhân sự tổ chuyên gia, tổ thẩm định, trong đó mở rộng phạm vi áp dụng đối với một số gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án.

Đồng thời, đối với trường hợp cần huy động chuyên gia chuyên ngành không thuộc nhân sự của chủ đầu tư hoặc đơn vị tư vấn đấu thầu, Nghị định có quy định riêng về yêu cầu chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu.

Việc điều chỉnh này tạo điều kiện huy động những người có kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu trong các lĩnh vực đặc thù, góp phần nâng cao chất lượng công tác đánh giá hồ sơ và lựa chọn nhà thầu.

11. Hiệu lực thi hành và một số lưu ý khi áp dụng

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 09/9/2026.

Đối với các gói thầu đã triển khai thủ tục lựa chọn nhà thầu trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, việc tiếp tục thực hiện phải căn cứ vào quy định chuyển tiếp tương ứng.

Đối với những gói thầu đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nhưng chưa phát hành các hồ sơ hoặc dự thảo hợp đồng theo trường hợp pháp luật quy định, chủ đầu tư được xem xét điều chỉnh kế hoạch đã phê duyệt để phù hợp với quy định mới.

Nhìn chung, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP có nhiều sửa đổi quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu, tăng tính linh hoạt trong hoạt động mua sắm, đồng thời nâng cao yêu cầu công khai, minh bạch và trách nhiệm trong quản lý hợp đồng.

Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan cần chủ động nghiên cứu, cập nhật các quy định mới để áp dụng phù hợp trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện hợp đồng.

Căn cứ pháp lý: Nghị định số 349/2026/NĐ-CP ngày 09/9/2026 của Chính phủ; Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 của Chính phủ và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.

Nguồn tham khảo: DauThau.info – 10+ điểm mới đáng chú ý của Nghị định 349/2026/NĐ-CP; Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Nghị định số 349/2026/NĐ-CP.

Nội dung được tổng hợp, biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật, không nhằm mục đích thương mại.